Indruk van het SICAMM Congres in Lunteren 21 t/m 23-10- 2016 door Auke Vonk

Zwarte bij heeft de toekomst, in veel Europese landen wordt er aan gewerkt.

Deelname vanuit Nederland aan het congres viel tegen, behalve de leden van “de Duurzame Bij” waren er slechts enkele.

Meeste indruk op mij maakte Andrew Abrahams over de zwarte bij in het Colonsay resort (eiland)

Hij heeft al veel bereikt, echter pas nadat hij de lokale, de regionale, de landelijke imkerverenigingen en ook de politiek had overtuigd. Het benaderen als erfgoed i.p.v. agrarisch, dus als wild dier dat met uitsterven bedreigd wordt, i.p.v. veeteelt zorgde er ook voor dat het onder een ander ministerie ging vallen en er meer mogelijk werd.

Een van de te overwinnen problemen was: hoe tonen we aan dat de zwarte bij inheems is.

Lokale bijen leven in het algemeen langer (ook aangetoond dor studies van Smartbees/Beebreed)

Hij voorziet de lokale imkers van goede zwarte koninginnen.

Aanhouden van de koningin in plaats van het ieder jaar vervangen vermindert de kans op inteelt.

Hoeveel begroeide oppervlakte heeft een bijenvolk nodig, volgens de Bailey-lijst 1 volk per 10 ha.

Echter volgens Seeley (ithica ?) is dit 1 volk per 100 ha.

Volgens Andrew Abrahams is dit afhankelijk van de beschikbare hoeveelheid en variatie (10-20 soorten is minimaal) aan pollen in het voorjaar, deze bijen zorgen voor de winterbijen en dus zijn de winterbijen er van afhankelijk.

Selectiecriteria zijn zachtaardigheid, haaldrift, zwermtraagheid, inteeltrisico.

Zijn methode van koninginnenteelt/vermeerderen is het doen van doppen in apidea’s, in het begin heeft hij veel lokale zwermen (liefst van in het wild levende bijenvolken) opgehaald en geselecteerd.

Zijn keuze is “minimale” standselectie, het verwijderen van de slechtste volken, en het aanhouden van de koninginnen voor meerdere jaren.. Dit gaat langzaam maar zorgt wel voor stabiliteit en een lokale zwarte bij die is aangepast aan de lokale omgeving.

Interessant zou zijn om bij ons ook een inventarisatie van in het wild levende volken te maken, deze overleven vaak meerdere jaren zonder problemen dus ook zonder varoa bestrijding.

Ierland doet als land veel om de inheemse zwarte bij te beschermen, ze hebben mede daardoor de varoamijt lang buiten de deur kunnen houden. Er wordt nog steeds tamelijk veel onderzoek gedaan.

In Duitsland zijn er 2 verschillende (rivaliserende) groepen bezig met de zwarte bij, de noordelijke groep was niet vertegenwoordigd.

In 2016 zijn in Zweden 1200 zuivere koninginnen geteeld, en zijn er al tamelijk veel bevruchtingssations gerealiseerd.

De meeste imkers van zwarte bijen behandelen minder of helemaal niet tegen de varaomijt omdat de zwarte bij beter met de varaomijt om kan gaan dan de andere rassen.

In Nederland is het een belangrijk selectiecriterium van de Duurzame Bij.

Gabriëlle Soland, Zwitserland, toonde aan dat alleen de DNA methode voldeed als methode om de raszuiverheid aan te tonen, andere methoden hebben een grote onzuiverheid in zich.

KI bij bijen wordt steeds professioneler, maar gaat voorbij aan de natuurlijke selectie, de koningin heeft bij het paren in de natuur voorkeur voor bepaalde darren, in hoeverre vind zo een goede selectie plaats is moeilijk vast te stellen maar is wel zeer aannemelijk.

Slowfood sponsort de zwarte bij in Zwitserland en ook in België.

In Zwitserland loopt er een project met de verkoop van honing van de Zwitserse zwarte bij en enkele afnemers. Onder een speciaal label met een kleine flyer op de pot brengt deze honing per 250 g. 7,70 op voor de imker en de verkoopprijs is 9,90 !! www.mellifera.ch, www.mieldenoire.be

Foto’s van het congres zijn te vinden op www.flickr.com/photos/mellifera_ch www.mellifera.ch,  de foto’s zijn vrij te gebruiken voor presentaties e.d.

Volgende SICAMM congres is van 12 t/m 16 juli in 2018 in Finland, daarna zal het in 2020 in Ierland zijn.

Nederland wordt in SICAMM nu vertegenwoordigd door Romee van der Zee.